การเรียนการสอนในสถาบันการศึกษาทุกระดับในประเทศญี่ปุ่น ใช้ภาษาญี่ปุ่นเป็นสื่อในการสอน แม้ว่าจะมีสถาบันการศึกษาบางแห่งหรือบางหลักสูตรสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษ แต่ก็เป็นส่วนน้อย ดังนั้นนักศึกษาที่ประสงค์จะศึกษาต่อในสถาบันการศึกษาระดับสูงของญี่ปุ่น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีความสามารถทางภาษาญี่ปุ่นอย่างเพียงพอ ทั้งด้านการฟัง พูด อ่านและเขียน ด้วยเหตุนี้ นักศึกษาต่างชาติส่วนมากจะศึกษาภาษาญี่ปุ่นก่อนอย่างน้อย 6 เดือนถึง 2 ปี ก่อนสอบเข้าศึกษาต่อในสถาบันการศึกษาระดับสูง

สถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นของเอกชน

จำนวนสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นของเอกชนทั่วประเทศญี่ปุ่นนั้นมีอยู่มากมาย มีหลายแห่งที่เปิดสอนได้ไม่นานก็ปิดตัวลง บางแห่งมีการสอนที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาแก่นักศึกษาต่างชาติที่สมัครเข้าเรียนในสถาบันนั้น ทางรัฐบาลญี่ปุ่นเอง จึงได้พยายามที่จะควบคุมคุณภาพของสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นให้มีมาตรฐานที่ดี ซึ่งในปัจจุบัน (ข้อมูลเดือนมกราคม 2543) มีสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่น 271 แห่งที่ได้รับการรับรองจากสมาคมส่งเสริมการศึกษาภาษาญี่ปุ่น ( Association for the promotion of Japanese Language Education ) ซึ่งสถาบันเหล่านี้ได้รับการตรวจสอบและประเมินผลทุก ๆ 3 ปี เพื่อควบคุมมาตรฐานและบริการที่มีคุณภาพแก่ผู้เรียน

หลักสูตรภาษาญี่ปุ่นของมหาวิทยาลัยเอกชน

หลักสูตรภาษาญี่ปุ่นที่มหาวิทยาลัยเอกชนจัดตั้งขึ้นนั้น ในปัจจุบันมีอยู่ 41 แห่ง ( มกราคม 2543 ) ซึ่งเป็นหลักสูตรสำหรับนักศึกษาต่างชาติ ที่ต้องการศึกษาภาษาและวัฒนธรรมญี่ปุ่น หรือวิชาพื้นฐานสำหรับเตรียมสอบคัดเลือก เข้าศึกษาระดับปริญญาตรี ซึ่งมีระยะเวลาเรียนตามหลักสูตรไม่ถึง 1 ปี ถ้าหลักสูตรของมหาวิทยาลัยใดมีระบบรับรองนักศึกษาให้เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยนั้น นักศึกษาก็สามารถใช้บริการได้ หรือจะเลือกสอบเข้าเรียนในสถาบันอื่นก็ได้ นักศึกษาในหลักสูตรนี้มีความได้เปรียบในเรื่องที่พักอาศัย งานพิเศษตลอดจนสวัสดิการต่าง ๆ เช่นความช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล แต่สถาบันในระดับนี้มีจำนวนน้อย

การเลือกสถาบันสอนภาษาญีปุ่น

การเลือกสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นของเอกชน ที่อยู่นอกเหนือจากที่มหาวิทยาลัยจัดไว้นั้น ควรพิจารณาจากหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

การรับรอง สถาบันนั้นได้รับการรับรองจากสมาคมส่งเสริมการศึกษาภาษาญี่ปุ่นหรือไม่ เพราะการเข้าศึกษาในสถาบันที่ไม่ได้รับการรับรองรายชื่อ นักศึกษาจะไม่ได้รับการตรวจลงตราวีซ่านักศึกษาก่อนวิทยาลัย และนักศึกษาวิทยาลัย เนื้อหาของหลักสูตร เป็นหลักสูตรที่มีเนื้อหาอย่างไร เหมาะสมกับจุดมุ่งหมายของตนหรือไม่ เช่นหลักสูตรทั่วไป, หลักสูตรภาษาญี่ปุ่นเพื่อศึกษาต่อระดับสูง , หลักสูตรภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ เป็นต้น การแบ่งระดับชั้นเรียน มีการจัดสอบเพื่อแบ่งชั้นเรียนตามความรู้ทางภาษาญี่ปุ่น เพื่อที่นักศึกษาแต่ละคนจะได้เรียนบทเรียนที่เหมาะสม กับความสามารถทางภาษาญี่ปุ่นของตนเองหรือไม่ วิชาพื้นฐาน สถาบันมีการเปิดสอนวิชาพื้นฐานสำหรับการสอบคัดเลือก เพื่อเข้าเรียนในระดับปริญญาตรี ( ได้แก่วิชา ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี สังคมศาสตร์ เป็นต้น ) ไปพร้อมกับภาษาญี่ปุ่นด้วยหรือไม่ สภาพแวดล้อมของการศึกษา ควรมีสภาพแวดล้อมที่ดี เช่น สถานที่ตั้งของสถาบัน , อาคาร , อุปกรณ์การเรียนการสอน โดยมีครูผู้สอนและจำนวนนักเรียนอยู่ในสัดส่วนที่เหมาะสม หอพักของสถาบัน มีสถานที่พักเป็นของสถาบันเองหรือไม่ ราคาค่าเช่าเท่าไร ค่าสมัครเข้าหอพักเท่าไร สามารถอยู่ได้นานเท่าไร และมีการคัดเลือกหรือต้องสมัครล่วงหน้านานเพียงใด หากในกรณีที่ไม่มีที่พักของสถาบันโดยเฉพาะ ทางสถาบันควรจะมีนโยบายช่วยเหลือในการติดต่อหาอพาร์ทเมนท์หรือหอพักอื่น ๆ ให้ด้วย การแนะแนวด้านการศึกษาต่อและความเป็นอยู่ มีการให้คำแนะนำหรือให้คำปรึกษา เพื่อเป็นแนวทางศึกษาต่อในระดับสูงต่อไปหรือไม่ ให้คำปรึกษาในด้านปัญหาความเป็นอยู่หรือไม่ ผลงานของสถาบัน นักศึกษาของสถาบันนั้น มีจำนวนผู้ที่สามารถสอบผ่านวัดระดับภาษาญี่ปุ่นในแต่ละระดับมากน้อยเพียงใด และจำนวนผู้เข้าสอบวิชาสามัญทั่วไปสำหรับนักศึกษาต่างชาติ ที่ได้คะแนนมากกว่า 200 คะแนนขึ้นไป (จาก คะแนนเต็ม 400 ) , ทิศทางของผู้ที่จบการศึกษาไปแล้ว ส่วนใหญ่ทำอะไรต่อไป ศึกษาต่อในระดับใด , กลับประเทศ ฯลฯ ค่าเล่าเรียน อัตราค่าเล่าเรียนจะมีความแตกต่างกันไปตามแต่ละสถาบัน ควรจะเช็คด้วยว่าค่าเล่าเรียนที่ทางสถาบันระบุนั้น นอกจากค่าเล่าเรียนแล้วรวมค่าใช้จ่ายอื่น ๆ อะไรบ้าง เช่น ค่าลงทะเบียนแรกเข้า ค่าหนังสือและอุปกรณ์การเรียน กิจกรรมพิเศษ ฯลฯ

ค่าใช้จ่าย

หลักสูตร 6 เดือน	357,000 - 422,000 เยน ( ประมาณ 135,741 - 160,456 บาท )
หลักสูตร 1 ปี	410,000 - 1,007,000 เยน ( ประมาณ 155,893 - 383,041 บาท )
หลักสูตร 1 ปีครึ่ง	590,000 - 1,441,000 เยน ( ประมาณ 224,334 - 547,908 บาท )
หลักสูตร 2 ปี	770,000 - 1,720,000 เยน ( ประมาณ 292,775 - 653,992 บาท )

โดยทั่วไปหลักสูตร 1 หรือ 2 ปี จะเปิดเรียนเดือนเมษายน หลักสูตรปีครึ่งจะเปิดเรียนเดือนตุลาคม กำหนดการรับสมัครจะแตกต่างกันไปตามแต่ละโรงเรียน แต่ควรสมัครก่อนที่โรงเรียนจะเปิดภาค 4-6 เดือน โดยผู้ที่ต้องการไปเรียนเดือนเมษายน ควรสมัครช่วงเดือนตุลาคม - ธันวาคม และผู้ที่ต้องการไปเรียนเดือนตุลาคม ควรสมัครตั้งแต่เดือนเมษายน - มิถุนายน และเมื่อรวมเวลาที่ใช้ในการส่งจดหมายไปขอสมัคร การเตรียมเอกสารของตนเอง และผู้ค้ำประกันที่ต้องส่งแล้ว ควรเริ่มเตรียมตัวล่วงหน้าก่อนไปศึกษาต่ออย่างน้อย 6 - 8 เดือน

หลังจากพิจารณารายละเอียดของสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นที่ตรงกับความต้องการแล้ว ให้คัดเลือกสถาบันที่สนใจไว้ 5-6 แห่ง เพื่อติดต่อขอใบสมัคร และรายละเอียดประกอบการสมัครจากทางสถาบัน เมื่อทางสถาบันส่งรายละเอียดมาแล้ว ให้พิจารณาอย่างถ้วนถี่อีกครั้ง ก่อนตัดสินใจส่งใบสมัครพร้อมหลักฐานต่าง ๆ ไปยังสถาบันที่คิดว่าพอใจที่สุด ซึ่งปกติแล้วในการสมัครนี้ จะต้องส่งเงินค่าสมัครไปด้วย และไม่ว่าทางสถาบันจะตอบรับหรือไม่ก็ตาม เงินค่าสมัครนี้จะไม่ได้รับคืน ทางสถาบันจะพิจารณาจากใบสมัครพร้อมหลักฐานต่าง ๆ ของผู้สมัคร หากทางสถาบันพิจารณารับเข้าศึกษา ก็จะออกหนังสือตอบรับกลับมา และเป็นตัวแทนในการทำเรื่องขอสถานภาพการอยู่อาศัยกับทางสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ในเขตที่ตั้งของสถาบัน เมื่อทางสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองอนุมัติแล้ว ก็จะออกใบรับรองสถานภาพการอยู่อาศัยให้กับนักศึกษา สถานภาพการอยู่อาศัย สำหรับนักศึกษาต่างชาติที่ศึกษาในสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นของเอกชนคือ " นักศึกษาก่อนวิทยาลัย ( shugaku-sei ) " ซึ่งมีระยะเวลาการอยู่อาศัย 6 เดือนหรือ 1 ปี สถานภาพของนักศึกษาต่างชาติที่ศึกษาหลักสูตรภาษาญี่ปุ่นในมหาวิทยาลัยเอกชน คือ " นักศึกษาวิทยาลัย ( ryugaku-sei ) " ซึ่งมีระยะเวลาการอยู่อาศัย 1 ปี นักศึกษาก็นำใบรับรองสถานภาพการอยู่อาศัย และหนังสือตอบรับจากทางสถาบัน ไปขอวีซ่าจากสถานฑูตญี่ปุ่นในประเทศไทย สำหรับขั้นตอนและช่วงเวลาในการชำระเงินค่าเล่าเรียนนั้น จะแตกต่างกันไปตามแต่ละสถาบัน

ระเบียบการสมัครเรียน

Link ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสถาบันสอนภาษาของเอกชน
	Association for the Promotion of Japanese Language Education (ภาษาญี่ปุ่น , อังกฤษ) รายชื่อและสรุปข้อมูลของสถาบันสอนภาษาญี่ปุ่นทั่วประเทศญี่ปุ่น ซึ่งได้รับการรับรองจากสมาคมส่งเสริมการศึกษาภาษาญี่ปุ่น