by Tharachaby Tharacha
" โคอิ โนโบริ " ในภาษาญี่ปุ่น คำว่า โคอิ นั้นหมายถึงปลาคราฟ ส่วนคำว่า โนโบริ ก็เป็นภาษาโบราณ หมายถึงธง พอถึงวันที่วันที่ห้า พฤษภาคม ซึ่งเป็นวันเด็กผู้ชาย (เป็นวันหยุดด้วยมาตั้งแต่ปี 1948) ชาวบ้านก็จะเอาว่าวปลานี้ไปแขวนไว้บนหลังคา โดยแต่เดิมจะแขวนกันในช่วง 29 เมษายนถึง 5 พฤษภาคม แต่มาภายหลัง ไม่รู้ทำไม ย้ายไปแขวนกันตอนโกล์เดนวีค (Golden Week) หรือช่วงหยุดยาวของญี่ปุ่น( คล้ายสงกรานต์บ้านเรา ) อาจเป็นเพราะว่าช่วงวันใกล้เคียงกันก็เป็นได้ ...นอกจะจะแขวนธงปลานอกบ้านแล้ว ภายในบ้านก็จะตั้งแสดง ตุ๊กตาซามุไรด้วย |
|
Golden week ที่ว่านี่ ประกอบด้วยวันหยุด ต่างๆ มาอยู่ติดกัน คือได้แก่ วันที่ 29 เมษา หยุดรำลึกวันคล้ายวันประสูติของจักรพรรดิ์ " โชววะ" ปัจจุบันเรียกว่า วัน "มิโดริ "หรือวันเขียว รำลึกถึงสิ่งแวดล้อม ..ต่อมาคือวันที่ 3 พฤษภา เรียกว่าวัน" เคนปูว คิเนน บิ "หรือ วันรัฐธรรมนูญ เพราะ รัฐธรรมนูญใหม่ของญี่ปุ่นเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 3 พฤษภาของปี ค.ศ. 1947 วันที่ห้าพฤษภาคมก็อย่างที่ทราบในตอนต้นว่าคือวันเด็กก็เป็นวันหยุดด้วย
ส่วนวันที่สี่ก็ตั้งเป็นวันหยุดขึ้นมาเพราะว่าอยู่ระหว่างวันหยุดทั้งสองวันพอดี
เรียกว่าวันหยุดแห่งชาติ ครับ เรียกอย่างนั้นจริงๆ ภาษาญี่ปุ่นว่า "โคคุมิน
โน คิวจิททสึ " |
| กลับมาเรื่อง โคอิโนโบริกันต่อดีกว่า ว่าทำไมต้องเป็นธงปลาคราฟที่ชักขึ้นบนหลังคาบ้าน? |
|
มีหลายเหตุผล แต่ที่น่าเชื่อถือมากที่สุด ก็คงเป็นเพราะคนญี่ปุ่น ถือว่าปลาคราฟ เป็นปลาที่แข็งแรง ว่ายน้ำเก่ง เป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแรง และยึดมั่นจุดหมายเดียวอย่างไม่ย่อท้อกระมัง จึงอยากให้ลูกเป็นเหมือนดั่งปลาคราฟ แต่เดิมเลยปลาคราฟธง นั้นเป็นสัญลักษณ์ของเด็กผู้ชายแต่อย่างเดียว ภายหลังมาก็เปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์ของครอบครัว วันที่ห้าที่เคยเรียกชื่อว่า"วันเด็กผู้ชาย" ก็เปลี่ยนชื่อเรียกเป็น "วันเด็ก" ครับ |
 |
 |
ทีนี้สังเกตุดูรูปปลา koi ดีๆ จะเห็นว่าแบบมาตรฐานของ koi nobori เนี่ย ด้านบนจะมีธงสีสายรุ้งไม่ได้เป็นรูปปลา แล้วก็จะต่อมาด้วยปลาสีดำ ซึ่งหมายถึงพ่อ ปลาสีแดง หมายถึงแม่ ปลาตัวเล็กๆ หมายถึงลูกๆ ตามจำนวนลูกชาย ถ้าเป็นเมื่อก่อน ก็จะมีสีฟ้า สีเขียว แต่ก่อนบ้านที่มีแต่ลูกสาวก็จะไม่เล่น koinobori แต่จะจัดตุ๊กตาในวันเด็กผู้หญิงวันที่สามเดือนสามเท่านั้น |
|
|
ส่วนวันที่สำคัญอีกวันในเดือนพฤษภานี้ก็คือวันแม่ญี่ปุ่นครับ ไม่ใช่แม่ไทย คือวันอาทิตย์ที่ 2 ของเดือนพฤษภาคม ในวันนี้ ลูก ๆ จะมอบดอกคาร์เนชั่นสีแดงหรือของขวัญให้กับคุณแม่ เพื่อแสดงความระลึกถึงบุญคุญของท่าน |
|
เรื่องและภาพโดย : พงศ์ธร ธาราไชย |
