สวัสดีครับ เดือนธันวาคมนี้มีวันสำคัญสำหรับคนไทยเรานั่นก็คือวันพ่อแห่งชาติ ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันประสูติขององค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของชาวไทยเรา ที่ญี่ปุ่นก็มีวันสำคัญคล้าย ๆ กันครับ นั่นก็คือวันประสูติขององค์จักรพรรดิ Akihito ครับ ซึ่งก็คือวันที่ 23 ธันวาคมนั่นเองครับ

ทางภาษาญี่ปุ่นเนี่ย เค้าก็จะพูดกันตรงๆ ว่า 天皇のお誕生日 （ tennou no otanjyoubi ） แหมเขียนซะยาว จริง ๆ ก็ตัดคำมาดูได้ง่าย ๆ ครับ แล้วจะเห็นว่าไม่มีอะไรยาก ก็คือคำว่า 天皇 ( tennou ) เนี่ยก็แปลว่าองค์จักรพรรดิครับ ส่วนคำว่า 誕生日 （ tanjyoubi ） ก็คือวันเกิดครับ แต่เนื่องจากองค์จักรพรรดิเป็นผู้สูงศักดิ์ทางญี่ปุ่นเค้าจึงใส่ お ( o ) ไว้ข้างหน้าเป็นการยกย่องอีกทีครับ แหมพอตัดคำออกมาเป็นส่วน ๆ แล้วดูง่ายไปเลยใช่มั๊ยครับ

天皇：てんのう

จักรพรรดิ

ทำให้คำนามที่ตามหลังเป็นคำสุภาพ

เนื่องจากผมเห็นว่าวันประสูติขององค์จักรพรรดิญี่ปุ่นเนี่ย เข้ากับเหตุการณ์สำคัญของเดือนพอดี วันนี้ก็เลยอยากจะนำเสนอเรื่องอะไรที่เกี่ยวกับองค์จักรพรรดิญี่ปุ่นบ้างครับ ข้อมูลต่าง　ๆ　 ที่ได้มาก็เอามาจาก 宮内庁　（ くないちょう 　） ซึ่งก็แปลว่า สำนักพระราชวังนั่นเองครับ

ตรงนี้เสียงจะผิดจากเสียงปกติไปบ้างครับ คือตัวคันจิ 宮 เนี่ยนะครับถ้าตัวเดียวโดด ๆ ก็อ่านตามแบบเสียงญี่ปุ่น (คุงโยมิ) ว่า みや แปลว่าศาลเจ้า หรือว่าเจ้าชาย เจ้าหญิง แต่ในที่นี้อ่านเป็นเสียงจีนครับ ซึ่งอ่านได้หลายแบบคราวนี้ใช้เสียง く มาอ่านครับ

ส่วนคำว่า 内 อ่านตามเสียงญี่ปุ่นว่า うち แปลว่าข้างใน แต่พออ่านเสียงจีนในศัพท์ผสมก็เลยอ่านว่า ない ครับ

อีกตัวคือ 庁 ตัวนี้เนี้ยไม่มีเสียงญี่ปุ่นครับ มีแต่เสียงจีนว่า ちょう แปลตามรากศัพท์เดิมแปลว่าห้อง แต่ในการนำไปใช้ก็จะใช้ประกอบกับคันจิตัวอื่นบ่งบอกว่าเป็นพวกที่ทำการครับ เช่น 県庁 （ けんちょう ） ก็ที่ว่าการจังหวัดเป็นต้นครับ

宮内庁 : くないちょう

สำนักพระราชวัง

ที่ว่าการจังหวัด　

แหมร่ายนอกเรื่องซะยาวเดี๋ยวจะไม่ได้เข้าเรื่องเกี่ยวกับราชวงศ์กันพอดี หลังจากการศึกษาค้นคว้า และวิจัยมาแล้ว ผมก็ได้แผนภาพปัจจุบันของ 皇室の構成 （　koushitsu no kousei 　） มาให้ดูกันครับ สำหรับศัพท์คำนี้ก็แยกอีกได้ครับว่า 皇室 　（　こうしつ　） แปลว่าราชนิกูลครับ ส่วน 構成 　（　こうせい　） แปลว่าโครงสร้างครับ จักรพรรดิองค์ปัจจุบันของญี่ปุ่น ก็คือองค์ชายคนโตสุดของจักรพรรดิคนก่อนครับ

皇室 : こうしつ

ราชนิกูล

โครงสร้าง　

ซึ่งในโครงสร้างบนสุดจะมีคันจิสี่ตัวนี้อยู่ครับ　 昭和天皇　（　しょうわてんのう　: shouwa tennou ） หมายถึงองค์จักรพรรดิในสมัยโชวะครับ 　昭和　（　しょうわ : shouwa　） เป็นชื่อปีศักราชญี่ปุ่นซึ่งจะเปลี่ยนชื่อเมื่อมีการเปลี่ยนจักรพรรดิ และเมื่อองค์จักรพรรดิได้ล่วงลับไปแล้วก็จะกล่าวถึงองค์จักรพรรดิพระองค์นั้นด้วยชื่อศักราชครับ อย่างสมัยปัจจุบันคือศักราช 平成　（へいせい : heisei ） ส่วนยุคก่อนหน้านี้ก็คือศักราช　 昭和　（ しょうわ ） ดังนั้นเมื่อกล่าวถึงองค์จักรพรรดิพระองค์ก่อน จึงต้องกล่าวด้วยคำว่า　 昭和天皇　（しょうわてんのう ） ซึ่งแปลว่าองค์จักรพรรดิแห่งศักราชโชวะ

ส่วนถ้าใครจะถามผมว่าแล้วคำว่า 平成 （heisei ） เนี่ยมาจากไหนล่ะ ก็ต้องบอกว่าที่มาซับซ้อนครับ คือหลังจากเปลี่ยนองค์จักรพรรดิแล้วก็จะมีการประชุมร่วมกันเพื่อตั้งชื่อศักราชใหม่ครับ ตามความเข้าใจของผมเนี่ย คิดว่าคำว่า 平成 （heisei ） เนี่ยน่าจะมาจากคำว่า 平和 （へいわ ） ที่แปลว่าสันติภาพกับ 成る （ なる ） ที่แปลว่ากลายเป็น ซึ่งเมื่อผสมกันก็เลือกคันจิมาสองตัวสร้างเป็นชื่อศักราช ดังนั้นคำว่า 平成 เนี่ยถ้าแปลเป็นไทยคงแปลว่า ศักราชแห่งสันติภาพ ล่ะมั๊งครับ

平和 : へいわ

สันติภาพ

กลายเป็น　

จักรพรรดิพระองค์ปัจจุบันจะใช้คำว่า 　天皇陛下　（てんのうへいか　: tennouheika 　） เขียนไว้ในแผนภูมิ ซึ่งความหมายก็คือตัวขององค์จักรพรรดิเองครับ คำว่า 陛下 （へいか ） เนี่ย เป็นคำยกย่องสำหรับราชนิกูลครับ

จะเห็นว่าชื่อตำแหน่งในแผนภูมิทั้งหมดมีคำว่า 陛下 ใส่ท้ายอยู่ทุกพระองค์เลยครับ ทีนี้แล้วองค์จักรพรรดินีล่ะครับ ก็ภาษาญี่ปุ่นจะใช้คำว่า 皇后陛下 （ こうごうへいか : kougouheika ） ครับคำว่า 皇后 （ こうごう ） เนี่ยแปลว่าจักรพรรดินีเลยครับ ส่วน 陛下 ก็เป็นคำลงท้ายยกย่องว่าอยู่ในราชวงศ์ครับ

陛下：へいか

คำลงท้ายยกย่องตำแหน่งทางราชวงศ์

จักรพรรดินี 　

ถัดลงมาก็คือองค์ชายและองค์หญิงครับ องค์มหามกุฎราชกุมารเนี่ย ภาษาญี่ปุ่นก็คือ 皇太子 （こうたいし） ครับ สั้นกว่าภาษาไทยเราเยอะเลยครับ คันจิตัว 皇 （こう） เนี่ยบ่งถึงอะไรก็ตามที่เกี่ยวกับองค์จักรพรรดิอยู่แล้วครับ ส่วน 太 （たい） ถ้าอ่านเสียงญี่ปุ่นจะอ่านว่า 太い （ふとい） ความหมายก็แปลตรงๆ ว่าอ้วนครับ แต่ถ้าอ่านตามเสียงจีนว่า たい เนี่ยจะแปลทำนองว่ามากๆ ส่วน 子 （し） เนี่ยอ่านตรงๆ ก็คือ こ แปลว่าเด็กหรือบุตรครับ แต่เมื่อรวมแล้วจะกลายเป็นบุตรที่เกี่ยวข้องกับการเป็นจักรพรรดิอย่างมาก ก็คือตำแหน่งมหามกุฎราชกุมาร หรือผู้ที่เป็นรัชทายาทสืบบัลลังค์ไงครับ

สำหรับคันจิ 妃（ひ） ในแผนภูมิจะหมายถึงคู่สมรสที่เป็นสตรีครับ อย่างคู่สมรสขององค์รัชทายาทก็เลยใช้คันจิว่า 皇太子妃 （こうたいしひ） แต่ยังไม่จบแค่นั้นสิครับ เพราะถ้าเกี่ยวกับราชวงศ์ต้องยกย่องต่ออีกด้วยคำว่า 陛下 （へいか） ยศเต็มๆ เลยเป็น 皇太子妃陛下 ไงครับ ว่าไปว่ามาจะว่ากันยาวยืดเยื้อไม่รู้จบครับ ในที่นี้จึงขอกล่าวถึงเพียงสายหลักของราชวงศ์เท่านั้น

皇太子：こうたいし

รัชทายาท มหามกุฎราชกุมาร

皇太子妃：こうたいしひ

คู่สมรสขององค์รัชทายาท

太い：ふとい

อ้วน

親王：しんのう

องค์ชาย

องค์หญิง

แหม..พูดเรื่องราชวงศ์ของญี่ปุ่นมาซะแยะ จะไม่กล่าวถึงบรรยากาศวันครบรอบวันประสูติขององค์จักรพรรดิเดี๋ยวจะหาว่ากะไรอยู่ครับ ก็คือในวันนั้นพระราชวังซึ่งเป็นที่พำนักขององค์จักรพรรดิจะเปิดให้ประชาชนเข้าไปร่วมถวายพระพรถึงหน้าลานที่ประทับ และองค์จักรพรรดิพร้อมราชนิกูลทุกพระองค์จะเสด็จออกมาทักทายเหล่าประชาชนที่มาถวายพระพรครับ ซึ่งในวันนั้นจะเสด็จออกมาหลายรอบมากครับ คาดว่าคงเหนื่อยเอาการอยู่ทีเดียว คนญี่ปุ่นที่มาก็จะมารวมกันและก็สะบัดธงชาติเพื่อถวายการต้อนรับ แล้วองค์จักรพรรดิก็จะเสด็จออกมาทักทาย ผมเองก็เคยเข้าไปร่วมในงาน ก็เลยได้ถ่ายรูปบรรยากาศมาให้ชมสองรูปครับ แล้วก็ขอบอกว่าการตรวจด่านด้านหน้าพระราชวังเนี่ยเข้มมากครับ คนก็แน่นสุดๆ ผมก็เลยได้เห็นกับตาครับว่า คนญี่ปุ่นเองก็รักและเทิดทูนองค์จักรพรรดิของเค้าไม่น้อยไปกว่าบ้านเราเลยครับ