โดย อัษฎายุทธ ชูศรี


มีคนมาทวงถามให้เล่าเรื่องการเข้าไปประมูลของในเว็บ การประมูลภาษาญี่ปุ่นใช้ทับศัพท์ภาษาอังกฤษว่า 「オークション」( ookushon : auction ) ในปัจจุบันคนเริ่มประมูลของทางเว็บมากขึ้น จนบางร้านก็เข้าไปเปิดร้านในเว็บประมูลเลยก็มี การประมูลก็มีกันหลายแบบ มีทั้งประมูลของเก่าที่ราคาถูกกว่าของใหม่ และของเก่าที่ไม่มีวางขายแล้วซึ่งอย่างหลังนี้จะมีราคาประมูลสูง



เว็บที่ใช้ประมูลสินค้าที่ญี่ปุ่นนิยมกันที่สุดคือ 「 Yahoo! Auction 」 หรือที่คนเรียกสั้นๆ ว่า 「ヤフオク」( yahuoku ) ก่อนที่จะเข้าไปประมูล หรือขายสินค้าก็จะต้องลงทะเบียนกับ www.yahoo.co.jp ก่อน ซึ่งก็ทำได้ง่าย ใคร ๆ ก็สามารถสมัครได้ หลังจากสมัครแล้วก็จะต้องทำเรื่องสมัครเป็นสมาชิกแบบพรีเมียมคือ เสียเงินให้ยาฮูเจแปนทุกเดือน เมื่อได้สิทธิสมาชิกพรีเมียมนี้แล้วจึงจะสามารถขายสินค้า หรือประมูลของในเว็บได้ ขั้นตอนการสมัครเป็นสมาชิกขั้นนี้ จะมีการให้ระบุวิธีชำระค่าสมาชิก หากมีบัตรเครดิตก็สามารถใช้เป็นบัญชีชำระค่าสมาชิกได้

สินค้าที่เปิดประมูลในยาฮูอ็อกชั่นนั้นก็สุดแล้วแต่ พูดง่ายๆ คือ ทุกอย่างสามารถนำมาเปิดประมูลได้หมด แม้แต่ใบปลิวหนังที่ได้มาฟรีๆ จนถึงรถยนต์ พวกของสะสม ของเล่นต่างๆ ซีดี ดีวีดีก็ได้รับความนิยม




การเปิดประมูลเรียกว่า 「出品」( shuppin ) หรือการออกสินค้า ผู้ออกประมูลโดยปกติจะต้องจ่ายค่าออกสินค้าเพิ่มด้วย ดังนั้นการตั้งราคาก็จะต้องคำนึงถึงรายจ่ายที่หายไป การออกสินค้าโดยปกติจะมีระยะเวลาเปิดประมูลไม่เกิน 1 สัปดาห์ แต่เมื่อจบการประมูลแล้วยังไม่มีใครมาเสนอราคา ก็สามารถตั้งให้เปิดประมูลใหม่ได้ไม่เกิน 3 ครั้ง แต่ก็จะต้องจ่ายค่าออกสินค้าเพิ่ม วิธีการจูงใจลูกค้าก็จะมีด้วยกันหลายรูปแบบ เช่น จูงใจโดยตั้งค่าให้ผู้เปิดประมูลจ่ายค่าส่ง (โดยปกติ ผู้ประมูลจะเป็นผู้รับภาระค่าส่งของ) ของบางอย่างตั้งราคาถูก แต่ค่าส่งแพงก็มี จึงต้องตรวจสอบวิธีการส่งของ ค่าส่งรวมกับค่าสินค้าที่ปิดประมูล วิธีการส่งที่เสียค่าใช้จ่ายน้อยคือบริการของไปรษณีย์ ถ้าเป็นหนังสือ ดีวีดี ซีดี สามารถใช้บริการ 「ゆうメール」( yuu-meeru ) หรือถ้าเป็นของเป็นกล่องขนาดไม่ใหญ่มากก็ใช้ระบบ 「定形外」( teikeigai : ไม่ใช่ขนาดมาตรฐาน ) ส่งได้ แต่ระบบเหล่านี้จะส่งเหมือนไปรษณีย์ทั่วไปที่ไม่ได้ลงทะเบียน ดังนั้นถ้าต้องการให้ของถึงมือแน่นอน ตรวจสอบได้ ก็จะนิยมใช้ระบบ 「ゆうパック」( yuupakku ) ซึ่งมีราคาสูงมากกว่า ซึ่งมักจะใช้กับของประมูลที่มีราคาแพงเช่นเป็นของหายาก นอกจากนี้การเพิ่มวิธีชำระค่าสินค้าให้หลากหลายก็ช่วยให้ลูกค้ามีสิทธิเลือกวิธีที่เสียค่าธรรมเนียมน้อย วิธีที่นิยมคือ การใช้ 「 Yahoo! かんたん決済」( Yahoo! Kantan kessai ) ซึ่งเป็นวิธีชำระเงินผ่านยาฮูเจแปนโดยต้องลงทะเบียนบัตรเครดิตก่อนจึงจะใช้ได้ และให้ชำระเงินผ่านบัตรเครดิต วิธีนี้จะเสียค่าธรรมเนียมเพียง 108 เยนสำหรับสินค้าที่มีราคาไม่สูง หรืออีกวิธีคือการใช้ 「ぱるる」( Paruru ) ซึ่งเป็นชื่อเฉพาะของธนาคารไปรษณีย์ ไปรษณีย์ของญี่ปุ่น จะมีค่าบริการในการโอนเงินที่ถูกกว่าธนาคารพาณิชย์ คือราว ๆ 120 เยน





เมื่อเปิดประมูลแล้วก็สามารถตรวจสอบได้ว่ามีคนเข้ามาดูสินค้ามากน้อยแค่ไหน การประมูลของเรียกว่า 「入札」( nyuu-satsu ) จะเริ่มจากราคาตั้งต้นที่เจ้าของกำหนด บางรายการเริ่มจาก 1 เยนก็จริงแต่ผ่านไปสองวันราคาก็พุ่งขึ้นไปถึงพันก็มี ผมเคยประมูลรองเท้าสเก็ตในราคาประมาณ 100 บาท แต่ต้องเสียค่าขนส่งแพงมากราวๆ 800 บาท แต่ราคาก็ยังถูกกว่าการซื้อตามร้าน ในช่วงที่ประมูลของก็ต้องคอยดูว่าจะมีใครมาช่วงชิงหรือไม่ ของบางอย่าง เช่น ของหายากแต่มีราคาต่ำ อาจจะมีคนแย่งประมูลในช่วงใกล้หมดเวลา หากผู้เปิดประมูลไม่ตั้งค่าให้มีการขยายเวลา ใครที่ได้ประมูลราคาสุดท้ายก่อนหมดเวลาก็จะได้ของไปในที่สุด เรียกว่าลุ้นระทึกกันทีเดียว การปิดประมูลเรียกว่า 「落札」( raku-satsu )


นอกจากการปิดประมูลตามเวลาแล้วยังมีการปิดประมูลโดยให้ผู้เปิดประมูลตั้งราคาที่ตนเองพอใจได้ ถ้าผู้ประมูลเห็นว่าราคานั้นเหมาะสมก็สามารถลงราคาปิดประมูลได้โดยทันทีไม่ต้องรอให้หมดระยะเวลาการประมูล







ขั้นตอนหลังจากประมูลนั้นมีหลายแบบ ต้องอ่านกติกาดีๆ ผู้เปิดประมูลบางคนก็แปลกตั้งเงื่อนไขว่าต้องติดต่อภายในวันที่ปิดประมูล ถ้าล่าช้าก็จะไม่ติดต่อด้วย แต่ส่วนใหญ่ก็จะเปิดโอกาสให้ติดต่อชำระเงินกันประมาณ 2-3 วัน ขั้นตอนนี้ ในปัจจุบัน ยาฮูอ็อกชั่นใช้ระบบ 「取引ナビ」( torihiki-nabi ;取引: torihiki : การซื้อขาย ;ナビ: nabi : navigator ) ให้ผู้ประมูลและผู้เปิดประมูลติดต่อกันในระบบของยาฮู เพื่อไม่ให้ทราบอีเมล์แอดเดรสของฝ่ายตรงข้ามโดยตรง ป้องกันปัญหาการก่อกวนทางอีเมล์ ผู้ประมูลของต้องตกลงเรื่องการโอนชำระเงิน 「送金」( soukin ) วิธีการส่งของ 「配送」( haisou ) ค่าส่งของ 「送料」( souryou ) และที่อยู่ผู้ประมูล 「住所」( juusho ) หากใช้ระบบการส่งของแบบยูแพ็คก็อาจจะถามเบอร์โทรศัพท์เพื่อให้สะดวกในการส่งของ หากเป็นการส่งของที่มีค่าส่งของแตกต่างตามระยะทาง ผู้เปิดประมูลก็จะสอบถามที่อยู่และให้เลือกวิธีการส่งของ วิธีการโอนเงินก่อน แล้วจึงค่อยระบุค่าส่งของให้ทราบ เมื่อติดต่อกันเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เมื่อได้ของ ตามมารยาทแล้วก็จะ 「評価」( hyouka : ประเมิน ) คู่ค้า หากไม่มีปัญหาก็จะให้คะแนนสูงสุด ซึ่งก็จะได้แต้มประเมินผลมา แต่ถ้ามีปัญหา เช่น ติดต่อยาก ส่งของช้า โอนเงินช้า ของมีตำหนิไม่ตรงตามที่บอก หรือโดนกลั่นแกล้ง ก็อาจจะให้คะแนนติดลบ ซึ่งก็จะได้แต้มติดลบมาด้วย แต้มดังกล่าวนี้จะเอาไว้ให้สำหรับคู่ค้าอื่นๆ อ้างอิงว่าผู้ประมูลหรือผู้เปิดประมูลคนนี้น่าไว้วางใจหรือไม่


การประมูลของในยาฮูอ็อกชั่นนั้นมีอย่างกว้างขวาง ทำให้มีปัญหาเป็นข่าวอยู่เนืองๆ เช่น ประมูลอะไหล่รถยนต์แล้วผู้เปิดประมูลไม่ติดต่อมาหลังจากที่ได้รับโอนเงินไปแล้ว เรียกการกระทำเหล่านี้ว่า 「詐欺」( sagi ) หรือการหลอกลวง ซึ่งพบว่าผู้เปิดประมูลเหล่านี้มักจะได้แต้มดีสะสมมาเรื่อยจากการเปิดประมูลของราคาถูก และมาต้มตุ๋นในรายการที่มีราคาแพงมาก ดังนั้นแต้มประเมินผลจึงใช้อ้างอิงความน่าเชื่อถือไม่ได้มาก เรื่องนี้ ผู้ประมูลต้องระวังกันเอง









คำศัพท์เพิ่มเติม
หัวข้อประเภทสินค้าของยาฮูอ็อกชั่น
コンピュータ kompyuuta คอมพิวเตอร์
家電、 AV 、カメラ kaden, eebii, kamera เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องเล่นวีดีโอ กล้อง
音楽 ongaku ดนตรี
本、雑誌 hon, zasshi หนังสือ นิตยสาร
映画、ビデオ eiga, bideo ภาพยนตร์ วีดีโอ
おもちゃ、ゲーム omocha, geemu ของเล่น เกม
ホビー、カルチャー hobii, karuchaa งานอดิเรก วัฒนธรรม (ย่อย)
アンティーク、コレクション antiiku, korekushon ของโบราณ ของสะสม
スポーツ、レジャー supootsu, rejaa กีฬา งานยามว่าง
自動車、オートバイ jidousha, ootobai รถยนต์ มอเตอร์ไซค์
ファッション fasshon แฟชั่น
アクセサリー、時計 akusesarii, tokei เครื่องประดับ นาฬิกา
ビューティー、ヘルスケア byuutii, herusukea ความงาม การดูแลสุขภาพ
食品、飲料 shokuhin, inryou ของกิน เครื่องดื่ม
住まい、インテリア sumai, interia ที่อยู่ ตกแต่งภายใน
ペット、生き物 petto, ikimono สัตว์เลี้ยง สิ่งมีชีวิต
事務、店舗用品 jimu, tempoyouhin ออฟฟิศ อุปกรณ์สำนักงาน
花、園芸 hana, engei ดอกไม้ การแต่งสวน
チケット、金券、宿泊予約 chiketto, kinken, shukuhakuyoyaku ตั๋ว คูปองเงิน จองที่พัก
ベビー用品 bebii-youhin เครื่องใช้สำหรับเด็กเล็ก
タレントグッズ tarento-guzzu ของสะสมดารา
コミック、アニメグッズ komikku, anime-guzzu สินค้าการ์ตูน หนังการ์ตูน
不動産 fudousan อสังหาริมทรัพย์
チャリティー charitii การกุศล
その他 sonota อื่นๆ




กลับหน้าหลัก "เรียนจากป้ายสไตล์ญี่ปุ่น"
ติดตามอ่านคอลัมน์ " เรียนจากป้ายสไตล์ญี่ปุ่น " ได้เป็นประจำที่นิตยสารการศึกษาวันนี้